Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ bậc nhất trong lịch sử phát triển hạ tầng giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. Theo chỉ đạo mới nhất từ Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), cơ quan chức năng đặt mục tiêu hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án tuyến cùng các công trình phụ trợ cho ba dự án metro trọng điểm ngay trong tháng 8-2026. Quyết định này không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao độ của thành phố mà còn tạo đà để hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng một hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ và bền vững trong tương lai gần.
Chi tiết kế hoạch triển khai và tổng mức đầu tư của ba dự án metro trọng điểm
Ba dự án metro chuẩn bị được phê duyệt hướng tuyến sở hữu quy mô khổng lồ, đóng vai trò là các trục xương sống kết nối TP.HCM với các tỉnh thành lân cận trong vùng đô thị:
Quy mô và tổng vốn đầu tư: Ba tuyến metro này có tổng chiều dài lên tới khoảng 89,5 km, với tổng mức đầu tư sơ bộ ước tính khoảng 254.530 tỷ đồng, dự kiến được triển khai chủ yếu bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Danh mục các tuyến cụ thể:
- Metro số 1 (TP mới Bình Dương – Suối Tiên): Điểm xuất phát từ ga C0 kết nối giao với metro số 1 TP mới Bình Dương đến Suối Tiên.
- Metro số 2 (TP Thủ Dầu Một – TP.HCM): Tuyến kết nối xuyên tâm từ Thủ Dầu Một kéo dài đến ga Tao Đàn (giao với metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương).
- Metro số 6 giai đoạn 1: Tuyến huyết mạch kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất với khu vực Phú Hữu (kề cận dự án Imperia Sensa Park).
Mốc tiến độ cấp bách: Theo kết luận của Trưởng MAUR Phan Công Bằng, sau khi hoàn thành phê duyệt hướng tuyến trong tháng 8-2026, các đơn vị phải tiếp tục hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) cùng thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) trong tháng 10-2026. Mục tiêu đặt ra là trình phê duyệt dự án đầu tư vào tháng 11 và chính thức khởi công cả ba dự án ngay trong năm 2026. Song song đó, hồ sơ bồi thường và giải phóng mặt bằng cũng được yêu cầu hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền trước ngày 15-9.
Ý nghĩa chiến lược của mạng lưới metro đối với sự phát triển đô thị TP.HCM
Việc thúc đẩy tiến độ hàng loạt các dự án đường sắt đô thị mang ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội và quy hoạch không gian của TP.HCM trong giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn xa hơn:
- Hiện thực hóa mục tiêu vượt mốc 255km metro: Ba dự án trên nằm trong danh mục 8 tuyến được thành phố ưu tiên tập trung đầu tư trong giai đoạn 2026-2030. Cùng với các dự án đang triển khai như metro Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Cần Giờ, Thủ Thiêm – Long Thành, việc đồng loạt thi công giúp TP.HCM hướng tới mục tiêu đạt khoảng 255km metro vào năm 2030, vượt khoảng 55km so với chỉ tiêu 200km mà Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết số 09.
- Giải bài toán giao thông và định hình mô hình TOD: Sự đồng bộ của mạng lưới metro không chỉ giúp giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc giao thông, giảm phát thải môi trường mà còn tạo tiền đề vững chắc để phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD – Transit-Oriented Development). Các khu vực xung quanh nhà ga metro sẽ trở thành các cực tăng trưởng mới, thu hút dân cư và dòng vốn đầu tư mạnh mẽ.
- Tầm nhìn dài hạn vươn tầm quốc tế: Không dừng lại ở mốc 2030, TP.HCM đã lập quy hoạch phát triển mạng lưới đường sắt đô thị lên tới khoảng 1.540km vào năm 2050. Sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân lớn (như Tập đoàn Sovico nghiên cứu metro số 4) cũng cho thấy sức hút và tính khả thi cao trong việc huy động đa dạng nguồn lực xã hội hóa.
Những bước đi quyết liệt trong tháng 8-2026 chính là bệ phóng mang tính bước ngoặt, đưa hệ thống giao thông công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh vươn lên tầm cao mới, đáp ứng kỳ vọng của người dân và thúc đẩy vị thế kinh tế đầu tàu cả nước trong kỷ nguyên hiện đại hóa.
